władczyni Bałtyku

Rodowód tej przypowieści jest litewski, a ściślej – żmudzki. Jurata była córką boga Praamżimasa i otrzymała od ojca we władanie wody Bałtyku oraz wszystkich rzek znajdujących ujście w tym morzu. I oto dotarła do niej wiadomość, że jakiś młody rybak narusza jej władzę i bezkarnie wyławia ryby u ujścia świętej rzeki. Władczyni Bałtyku wysłała w to miejsce orszak swoich rusałek, które podpłynęły do rybaka w stu bursztynowych łodziach i przybrawszy postać ludzką wabiły go przepięknym śpiewem. Młody mężczyzna, zauroczony niezwykłym zjawiskiem, chciał już zbliżyć się do owych wodnych istot, kiedy powstrzymała go sama Jurata.
Bogini od pierwszego wejrzenia zakochała się w rybaku. Odtąd spotykali się potajemnie na nadmorskim wzgórzu, lecz jedna z zazdrosnych panien wodnych doniosła o tym Perkunowi – władcy świata słowiańskich bogów. Ten strasznie się rozzłościł i rzucił na Bałtyk grad błyskawic. Czegoś tak okropnego mieszkańcy wybrzeży Wielkiego Morza jeszcze nie przeżyli. Wody wystąpiły z brzegów niszcząc drzewa i ludzkie domy. Jeden z piorunów zdołał dosięgnąć Juraty i pozbawić ją boskiego życia. Inne trafiły w jej podwodny pałac, krusząc bursztyn, z którego był zbudowany. Rybaka pochwycono i przykuto do aiin owego pałacu. U jego stóp złożono martwą Juratę, którą jej kochanek opłakuje do dziś, Perkun obdarował go bowiem nieśmiertelnością.

Jedno z najbardziej luksusowych | kąpielisk na całym polskim Wybrzeżu. Tradycje tego miejsca sięgają ! przełomu lat dwudziestych i trzy- dziestych XX stulecia. Początek miejscowości dały inwestycje pro wadzone przez spółkę akcyjną Juli rata w roku 1928. Zaangażowanie samorządu Jastarni, którego Jurata jest częścią, a także duży prywatny kapitał sprawiły, że letnisko swój dawny blask i rangę odzyskało w latach 90. ubiegłego stulecia, i Spacerując po uliczkach Juraty, | między Małym i Wielkim Morzem, | odpoczywając na plaży, w basenie, czy też podczas gry w tenisa, można tu spotkać znanych polityków, biznesmenów, aktorów, twórców telewizyjnych programów. Jurata – tłoczna i gwarna latem -w pozostałym okresie roku staje się enklawą spokoju. Tylko czasami błogą ciszę, w której słychać jedynie szum lasu i krzyk mew, zakłóci warkot motoru jakiejś rządowej lub prezydenckiej limuzyny.

Pewien kowal ujrzał kiedyś na Jastrzębiej Górze trzy łabędzie. Kiedy je obserwował z ukrycia, zamieniły się w trzy piękne panny. Zrzuciły z siebie białe, pokryte piórami koszule i kąpały się w morzu. Kowalowi spodobała się najmłodsza z dziewcząt. Ukrył więc jej szatę, a gdy wyszły z wody, dwie starsze przeobraziły się znowu w łabędzie, zaś najmłodsza musiała pozostać w ludzkiej postaci. Zrozpaczona poszła z kowalem i została jego żoną. Po jakimś czasie urodził się im syn. Kiedy tylko trochę podrósł, żona kowala zaczęła szukać swojej dawnej szaty, a gdy ją znalazła, odleciała na północ, Wróciła po ośmiu latach, kiedy nie było kowala, by zobaczyć swoje dziecko. Chłopiec był już podrostkiem, więc kiedy wrócił ojciec, oznajmił mu, że wie już kim jest i gdzie mieszka j ego matka, dlatego też opuści jego dom. Jak powiedział, tak uczynił.

Przed kilkoma laty, podczas wykonywania nowych pomiarów geodezyjnych okazało się, że fragment klifowego brzegu w Jastrzębiej Górze, na którym ustawiono obelisk nazywany

Już sama nazwa Jastarni, nawiązująca do kaszubskich „Ja-strów”, czyli Wielkanocy, a pośrednio również do bogini płodności Isztar, wprowadza w klimat magiczny. A takich tajemnic, jak ta ukryta w nazwie, jest tu znacznie więcej.

Turystów odwiedzających to miasteczko czeka m.in. w czerwcu jedyna w swoim rodzaju piracka sobótka, plenerowy lipcowy Karnawał Helski, czy sierpniowe Dni Węgorza, bogato prezentujące rybacką tradycję. Plażowicze wybiorą szerokie, piaszczyste plaże, a żeglarze i ci bardziej aktywni zaciszny port, w którym obok rybackich kutrów i turystycznych jachtów cumują także gotowe do wypłynięcia w rejs tradycyjne łodzie żaglowe, zwane pomerankami.

W administracyjnych granicach miasteczka leżą: rybacka Kuźnica, z której na świętych Piotra i Pawła ruszają słynne łodziowe pielgrzymki do puckiej fary, oraz Jurata, kąpielisko utworzone w okresie międzywojennym, dziś słynące z wielu luksusowych hoteli. Statusu odrębnej miejscowości nie ma obecnie Bór, nazywany również w przeszłości Jastarnią Gdańską, co wiąże się z faktem przekazania przez króla Zygmunta I w XVI w. części Mierzei Helskiej Gdańskowi. Centrum Boru stanowi plac z kapliczką św. Rozalii, otoczony starymi rybackimi domami. Atrakcje:
• Ośrodek Oporu Jastarnia, 4 schrony bojowe z 1939 roku: Sokół, Sabała, Saragossa i Sęp, między Jastarnią a Kuźnicą.

• Bosmanat portu z kameralną izbą rybackich pamiątek (głównie znaleziska „wyciągnięte z sieci”).

• Domy rybackie w okolicach kościoła, przy Rynkowej 10 chata z 1881 r. udostępniona do zwiedzania wewnątrz.

• Muzeum pod Strzechą, prywatne zbiory obrazujące pracę szkutników i rybaków.

• Kapliczka św. Rozalii w Borze wraz z otaczającymi ją rybackimi domami.

• Port łączący funkcje rybackie z turystycznymi.
• Kościół Nawiedzenia NMP z charakterystycznymi motywami rybackimi.

• Rybacki cmentarz z tablicami upamiętniającymi zaginionych na morzu mieszkańców Jastarni oraz

kapliczka św. Piotra, z drewnianą figurą, będącą niegdyś częścią papieskiego ołtarza w Sopocie.

• Latarnia morska z 1950 roku, najniższa na polskim Wybrzeżu.

• Sezonowe lądowisko, z którego starują awionetki (loty wycieczkowe nad okolicą).

• Rybacka sobótka w wigilię św. Jana, 23 czerwca, z elementami pirackimi i płonącymi beczkami umieszczonymi na wysokich palach.

Kiedy jeszcze pływały po morzach żaglowce, Hel był wielkim i bogatym miastem. Ze wszystkich mórz przybywały tu z towarami okręty i wyruszały z ładunkiem w daleki świat. Jak zapisano w starodawnych księgach, w mieście mieszkali morscy rabusie czyhający w ukryciu między wydmami na statki wyrzucone przez sztorm na piaszczyste brzegi. Bogaty Hel zaczął się panoszyć w świecie. Nadęte helanki chodziły w złotogłowiach, na innych ludzi spozierały z wysoka. Ich mężczyźni nosili się jak baronowie, biednymi gardzili. Spotkała ich za to kara. Pan Bóg zesłał na miasto morską nawałnicę. Zatopił okręty, ludzi i ich domy. Nawet kościół się rozpadł, dzwony spadły na dół, nie popękały jednak, gdyż odlane były ze złota zmieszanego z miedzią. Ci najbiedniejsi, zorientowawszy się, że nadciąga orkan, zaczęli uciekać na najwyższe wydmy, a stamtąd w las i dalej. Powiadają, że to oni dali początek Jastarni. A miasto Hel zginęło. Tylko jego dzwony zostały w głębi morza i do dziś tam są. Opowiadają czasem, dzwoniąc, o tym co się zdarzyło i o tym, dlaczego nowy Hel ma lepszych mieszkańców niż Hel stary.

Zwykliśmy go określać najbardziej morskim ze wszystkich miast Rzeczypospolitej. Malutki, niespełna 5-tysięczny Hel i wielka historia. Symbol września 1939 roku. Przez dziesiątki lat rejon umocniony – zamknięty dla rzesz turystów. Wreszcie, w latach dziewięćdziesiątych dwudziestego stulecia otwarto rogatki. Nie trzeba było długo czekać, by Hel znalazł miejsce na turystycznej mapie północnych Kaszub. Letnicy szybko poznali się na tutejszych pięknych plażach, docenili zdrowotne walory lesu i panujący tu unikatowy mikroklimat.

Położenie geograficzne, otwarty dla żeglarzy port rybacki, oryginalne Muzeum Rybołówstwa, zabytki militarne z okresu II wojny światowej, niepowtarzalny klimat ulicy Wiejskiej – wszyst-

Jedno z ludowych podań kaszubskich łączy Zamkową Górę z kościołem w Żarnowcu. Podobno zamek na Górze zniszczyła próżność jego pani. Kiedy pewnej Palmowej Niedzieli wybierała się ona na mszę do żarnowieckiego kościoła, zapytała sługę, czy zna kogoś wspanialszego niż ona. Ten odpowiedział, że piękniejsza jest tylko pani z przyklasztornej świątyni. Myślał o Najświętszej Panience. Na te słowa pani z Zamkowej Góry rozgniewała się i rzekła, że jeśli kiedykolwiek ma spotkać kogoś piękniejszego od siebie, to woli zapaść się pod ziemię. Istnieje sposób na wybawienie zapadłego zamku i jego mieszkańców. Trzeba tylko dobrze biegać. Kto bowiem w Palmową Niedzielę, w czasie czytania opisu Męki Pańskiej, zdąży przebiec z kościoła w Żarnowcu na Zamkową Górę, ma szansę stać się owym wybawicielem. Po drodze musi pocałować każdą napotkaną istotę, a przy tym nie może się do nikogo odezwać.